НХХ

9-р ангийн нэгж хичээлийн хөтөлбөр
Хамрах хүрээ: 9-р анги
Бүлэг сэдэв: Зураг боловсруулах технологи
Хугацаа:  2015-2016 оны хичээлийн жилийн 3-р улиралд
Зорилго:
Зураг боловсруулдаг хялбар программыг ашиглан зураг үүсгэх, засварлах, хадгалах, зургийн дүрслэл бий болгох, файлын сангаас бэлэн зураг оруулан ажиллах, зурганд эффэкт оруулах чадвар эзэмшинэ.
Зорилт:
 - Зураг үүсгэх, хадгалах, засварлах зорилгоор зургийн программыг хэрэглэж сурах
- Хадгалсан болон бэлэн зурагт эргэн засварт оруулах
- Зургийн файлыг сангаас унших байрлал түүнийг мэдэх, зургийг оруулах үед гарсан алдааг шийдвэрлэж сурах
Нас: 14-16 насны хүүхдүүд хамаарна.
Нас сэтгэхүйн онцлог:
Аливаад бие дааж хандах идэвх санаачлагчтай, урам зоригтой,  өөрийгөө үнэлэх , өөрийгөө удирдах, юмс үзэгдэлд үнэлэлт дүгнэлт хийх, өөрийгөө бусадтай харьцуулж ойлгох байдлаар зан чанар нь илэрдэг.
Агуулга:
Зургийн дүрслэл, түүний хэлбэрүүдийг ялган таних
- Зурганд эффэкт оруулах
- Зургийг файлын сангаас уншиж авах
Мэдлэг:
-Зураг боловсруулах программын бүтэц
-Зураг хадгалах аргууд
Чадвар: Зургийн программ дээр өөрийн хүссэн зургийг дурын эффэктэд хувиргаж сурах
Хэрэглээ: Өөрийн хэрэгцээ шаардлагадаа нийцүүлэн зураг боловсруулах, засварлах
Хүлээгдэж буй үр дүн: Хэрэгцээндээ тохируулж зурганд эффэкт оруулах, файлын сангаас оруулах зургийг засварлаж, боловсруулах, шаардлагатай төрлөөр хадгалах.





1.    Хэрэглэгдэхүүн
Хичээл
Судлах цаг
Хэрэглэгдэхүүн
Жишиг даалгавар
Үзүүлэн
Слайд
ТӨМ
Зургийн дүрслэл, түүний хэлбэрүүд
1
1
2.1
1. Ажилын хуудас   1
2.Сурагчийн өөрийн үнэлгээ 

Файлын сангаас бэлэн зурагтай ажиллах, засварлах
2
1.2
2.2


Бататгал
1
1.3
3.3


Зургийн эффэкт
2
1.4
3.5


2.    Сургалтын орчин

Сургалтын орчин
Үйл ажиллагаа
Сэтгэл зүй
·         Компьютер, сурах бичиг
·         ТӨМ, ажилын хуудас  
·         Сурагчийн үнэлгээний хуудас
·         Явцын үнэлгээний хуудас
.
·         Анги нийтээр ажиллах
·         Багш чиглүүлэн өгнө
·         Сурагчид бие даан бүтээлчээр сэтгэх
·         Багш сургалтын таатай нөхцөл бүрдүүлэх
·         Багшийн харилцаа таатай
·         Уур амьсгалыг бүрдүүлэн өгөх
·         Сурагчийн мэдлэг бүтээх, бүтээлч үйлийг дэмжиж ажиллах

3.     Сурагчдын эзэмших

Мэдлэг
Чадвар
Хэрэглээ
·         PAINT.NET программын бүтцийг танин мэдэх
·         Зураг хадгалах арга
·         Зургийн программ дээр өөрийн хүссэн зургийг дурын эффектэд хувиргаж сурах
·         Өөрийн хэрэгцээ шаардлагадаа нийцүүлэн зураг боловсруулах, засварлах
4.    Агуулга
Судлагдахуун
Ээлжит хичээлийн сэдэв

Цаг
Суралцахуйн зорилт (сурах арга барил )
Хичээлийн агуулга
Зураг боловсруулах технологи
Зургийн дүрслэл, түүний хэлбэрүүд
1
·         Зургийг компьютерт дүрслэх зарчмыг ойлгох, хэрэглэх

·         Зургийн давхарга бүхий программ (paint.net)-тай ажиллах, ажлын талбар хуудас, зургийн хэмжээг тохируулах;
·         Давхарга нэмэх,  зөөх,  эргүүлэх, нэгтгэх  нэрийг өөрчлөх.
·         Түүний хэлбэрүүдийг өөрчлөн хадгалах өргөтгөлтэй ажиллах
Файлын сангаас бэлэн зурагтай ажиллах, засварлах
2
·         Файлын сангаас хэрэгцээт бэлэн зургийг авч ашиглах;
·         Гэрэл зургийг засварлах (шүдний өнгийг цайруулах, нүдний улаан арилгах, нүүрний нөсөө ба толбыг арилгах г.м), зургийг цайруулах, тодруулах;
·          Файлын сангаас хэрэгцээт   бэлэн зургийг авч завсарлах
·         Файлын санд байгаа бэлэн зураг дээр тулгуурлан дасгал даалгаврыг гүйцэтгэх
·         Файлын санд байгаа зургуудаас сонгон зургийн зохиомж хийх
Бататгал

1
·         Зураг болон бичвэрийг хэлбэржүүлэх
·         Зураг болон бичвэрийн хэвийг өөрчлөх, эффект үүсгэх
·         Зураг болон бичвэрийн хэвийг өөрчлөх, эффект оруулах
·         Эффект ашиглан төрөл бүрийн  хээ угалз бүтээх.
Зургийн эффект
1
·         Зургийг төрлөөр нь ялгаж таних, давхарга ашиглан зураг эвлүүлж
зохиомжлох, засварлах, зураг зохиомжлох, эвлүүлэг хийх.

·         Гэрэл зургийг засварлах (шүдний өнгийг цайруулах, нүдний улаан арилгах, нүүрний нөсөө ба толбыг арилгах г.м), зургийг цайруулах, тодруулах;

Нийт
5





5.    Цаг төлөвлөлт


Ээлжит хичээлийн сэдэв
Цаг
Ээлжит хичээлийн зорилго
Нийт цаг
Зургийн дүрслэл, түүний хэлбэрүүд
40мин
Зурагтай ажиллах программыг судлах
- Өмнөх мэдлэгийг сэргээх
(20 мин)
- Мэдлэг чадвараа хөгжүүлэх (50мин)
- Дасгал ажил (20мин)
- Дүгнэлт
(20мин)
- Гэрийн даалгавар (10мин)
Файлын сангаас бэлэн зурагтай ажиллах, засварлах
80мин
Файлын  сангаас оруулах зургийг урьдчилан бэлдэж сурах, хадгалах үеийн төрлүүдийг танин мэдэх
Бататгал
40мин
Зургийн программын онолын хэсгийг мэдэн суралцах
Зургийн эффэкт
80мин
Эффэкт хийх хэрэгслүүдийн үүрэг зориулалтыг хэрэглээнд оруулах
















6.    Арга зүй: 
Ээлжит хичээлийн сэдэв
Тайлбарлан таниулах арга
Венийн  диаграммын арга
Багаар ажиллах арга
Ажиглалт туршилт
Шооны арга
Бие даан бүтээлчээр сэтгэх арга
Бүтээлч сэтгэлгээний арга
1
Зургийн дүрслэл, түүний хэлбэрүүд
+


+

+

2
Файлын сангаас бэлэн зурагтай ажиллах, засварлах
+





+
3
Бататгал
+


+

+
+
4
Зургийн эффэкт
+


+


+


Ээлжит хичээлийн хөтөлбөр - 1
Хугацаа: 40 мин
Сэдэв:  Зургийн дүрслэл, түүний хэлбэрүүд                   Хамрах хүрээ: 9-р анги
Зорилго: Paint.net программ  дээр ажиллах, зургийн хэлбэрүүдийг ялган танихад чиглэгдэнэ.

Зорилт:
·         Зургийг компьютерт дүрслэх зарчмыг ойлгох, хэрэглэх
·         Компьютерт зургийг дүрслэх зарчмыг ойлгох, мэдэх, тайлбарлах;
·         Өнгийн горим ба пикселийн талаар мэдэх, зураг зурах ба засварлахад ашиглах
Суралцахуйн үйл: Бичвэр мэдээллийг шивж оруулах, шаардлагатай зэрэгцүүлэл, хэлбэржүүлэлтийг хийх.

Эзэмших мэдлэг, чадвар:
• Компьютерт зургийг дүрслэх зарчмыг ойлгох, мэдэх, тайлбарлах;
• Өнгийн горим ба пикселийн талаар мэдэх, зураг зурах ба засварлахад ашиглах.
Түлхүүр үг: Давтамжтай зураг, давхарга, алслалттай зураг, өнгийн сонголт, дижитал зураг.
Хэрэглэгдэхүүн : Слайд 2.1 - 2.12, Цахим ажлын хуудас, Өөрийн үнэлгээний хуудас
Арга зүй: Мэдлэг бүтээх арга, үзүүлэн таниулах арга.
Хичээл төлөвлөлт:
·         Сэдэл төрүүлэх, сэргээн санах – 2мин
·         Асуудал дэвшүүлэх – 5мин
·         Асуудал шийдвэрлэх – 5мин
·         Бататгах – 20мин
·         Дүгнэх – 2мин
·         Гэрийн даалгавар – 1мин





Хичээлийн явц:

Хичээлийн элемент 
(40 минут)
Суралцах үйл ажиллагаа
+ Үнэлгээ
• Багшийн санал
! Анхаарах зүйл 
Сэргээн санах
(5-мин ) 
Windows Photo Viewer программ дээр [My Pictures][Sample
picture] хавтаснаас Penguins.jpg нэртэй зургийг томруулж үзүүлнэ.
Мөн Paint.Net программ дээр нээсэн зургийг томруулдаг шилээр
томруулж үзүүлнэ. Тухайн зургийг Adobe Illustrator программ дээр
нээж томруулж үзүүлнэ. Ямар ялгаа харагдаж байгаа талаар
ярилцана.
! Растер зураг, вектор
зургийн ялгааг таньж
мэднэ. Хичээлийн зорилгыг ойлгоно.
Асуудал дэвшүүлэх 
( 10-мин)
Дасгал 1-ийг ажиллана. Файлын хэмжээ хэрхэн өөрчлөгдөв?
Файлуудын мэдээллийг Explorer программ дээр харж дүгнэлт гаргана.
! Зургийн хэмжээг Kб,
цэгээр хэмжихийг ойлгоно.
• Аль болох олон сурагчдыг хамруулж ярилцана.
Асуудал шийдвэрлэх
(10-мин) 
Зургийг ямар нэгжээр хэмждэг вэ? Мэдээлэл өгч, Дасгал 2-ыг
ажиллуулна.
!  Пиксель, цэг, Megapixel,
инч, нягтрал, дэлгэцийн
нэгж гэсэн ойлголттойболно..
Шинэ мэдлэг олгох 
(8-минут)
Цэгийн нягтрал, пикселийн тухай мэдээллийг өгч, ярилцана.
• Аль болох олон сурагчдыг хамруулж ярилцана.
Бататган 
(5-минут)
Дүгнэлт: Мэдээллийг хэмжих нэгж юу байх вэ? Яагаад зургийг
растер болон вектор гэж нэрлэсэн бэ? Яаж ялгах вэ? Ямар
программ ашиглаж растер болон вектор зургийг үүсгэдэг вэ?
! Мэдлэгийн ойлголтоо
цэгцэлж, шинэ мэдлэгээ бататгана
Дүгнэх 
(2-минут)
Гэрийн даалгавар: Хэрэглэхүй хэсгийн асуултад хариулж, дэвтэртээ
тэмдэглэл хөтөлнө.
! Өөрийн үнэлгээний хуудас бэлтгэсэн байна.

Гэрийн даалгавар (1-минут)
Хуудас 33 Мэдэхүйг уншаад тэмдэглэж ирэх



Үнэлгээний ажлын хуудас








Ажлын хуудас
Дасгал №1
Сурах бичгийн 32 хуудсанд дах Дасгал 1. Зургийн хэмжээг өөрчилж, ажиглалт хийе.
Дасгал №2














Ажлын хуудас
Дасгал №1
Сурах бичгийн 32 хуудсандах Дасгал 1. Зургийн хэмжээг өөрчилж, ажиглалт хийе.
Дасгал №2


Ээлжит хичээлийн хөтөлбөр - 2
Хугацаа: 80 мин
Сэдэв:  Файлын сангаас бэлэн зурагтай ажиллах, засварлах                 Хамрах хүрээ: 9-р анги
Зорилго: Paint.net программ  дээр ажиллан, файлаас бэлэн зурагтай ажиллах, түүнийг засварлахад чиглэгдэнэ
Зорилт:
·         Файлын сангаас хэрэгцээт бэлэн зургийг авч ашиглах;
·         Гэрэл зургийг засварлах (шүдний өнгийг цайруулах, нүдний улаан арилгах, нүүрний нөсөө ба толбыг арилгах г.м), зургийг цайруулах, тодруулах;
·         Эвлүүлэг хийх, зохиомжлох, бүтээлч эрэлхийлэл хийсний үндсэн өөрийн бүтээлийг гаргах, тайлбарлах, бүтээлийг үнэлэх, бүтээлээ бусдад толилуулах.
Суралцахуйн үйл: Файлын сангаас бэлэн зурагтай ажиллаж, түүнийг засварлах, хэлбэржүүлэх, эффэкт оруулах.

Эзэмших мэдлэг, чадвар:
• Компьютерт зургийг дүрслэх зарчмыг ойлгох, мэдэх, тайлбарлах;
• Өнгийн горим ба пикселийн талаар мэдэх, зураг зурах ба засварлахад ашиглах.
Түлхүүр үг: Өнгө, өнгөний зохицол, тооцоологч
Хэрэглэгдэхүүн : Дасгал 1, 2, 3, ТӨМ 1, үнэлгээний хуудас, Самбар, шохой, проектор
Арга зүй: Мэдлэг бүтээх арга, үзүүлэн таниулах арга.
Хичээл төлөвлөлт:
·         Сэдэл төрүүлэх, сэргээн санах – 15мин
·         Асуудал дэвшүүлэх – 20мин
·         Асуудал шийдвэрлэх – 15мин
·         Бататгах – 20мин
·         Дүгнэх – 10мин
·         Гэрийн даалгавар – 1мин





Хичээлийн явц:
Үйл ажиллагаа
Хугацаа
(80мин)
Хүрэх үр дүн
1
Гэрийн даалгавар: Зургийг дүрслэх, мэдээллийг хэмжих
нэгжийн талаар ярилцана.
5 минут
Компьютерт зураг дүрсэлнэ.
2
Дасгал 1. Зураг дээр туссан нүдний улаан өнгийг арилгах
даалгавар дарааллын дагуу гүйцэтгэнэ.
20 минут
Зураг засварлана.
3
Хэрэглэхүй 1-ийг алгоритмын дагуу хийнэ.
10 минут
Бараан зургийг цайруулна.
4
Хэрэглэхүйн хэсгийн даалгавар 
2-ыг алгоритмын дагуу хийнэ.
10 минут
Цайруу гарсан зургийг тод
болгоно.
5
Чээж зураг хийх дасгал ажиллана.
10 минут
Чээж зураг боловсруулна.
6
Зургийн эвлүүлэг, монтаж хийнэ.
10 минут

7
Дүгнэлт: Зургийн хэмжээ, зураг засварлах.
10 минут

8
Гэрийн даалгавар: Эффект гэж юу вэ? Зураг, бичвэрт эффект
оруулахын ач холбогдол юу вэ? асуултад хариулж, дэвтэртээ
тэмдэглэл хөтөлнө.
5 минут
Эффектийн ач холбогдлыг
сэргээн санаж, өмнөх
мэдлэгээ бататгана.














Үнэлгээний ажлын хуудас




















Ажлын хуудас






Ээлжит хичээлийн хөтөлбөр - 3
Хугацаа: 80 мин
Сэдэв:  Зургийн эффэкт                 Хамрах хүрээ: 9-р анги
Зорилго: Paint.net программ  дээр ажиллан, зурганд эффэкт оруулах
Зорилт:
·         Зургийг төрлөөр нь ялгаж таних, давхарга ашиглан зураг эвлүүлж
·         зохиомжлох, засварлах, зураг зохиомжлох, эвлүүлэг хийх.
·         Гэрэл зургийг засварлах (шүдний өнгийг цайруулах, нүдний улаан арилгах, нүүрний нөсөө ба толбыг арилгах г.м), зургийг цайруулах, тодруулах;
Суралцахуйн үйл: Зурагт эффэкт оруулах, зургийн хар ба цагаан тохиргоог сонгох

Эзэмших мэдлэг, чадвар:
• Компьютерт зургийг дүрслэх зарчмыг ойлгох, мэдэх, тайлбарлах;
• Өнгийн горим ба пикселийн талаар мэдэх, зураг зурах ба засварлахад ашиглах.
Түлхүүр үг: Хэлбэржүүлэлт, эффект, плагин
Хэрэглэгдэхүүн : ТӨМ 1, үнэлгээний хуудас, Самбар, шохой, проектор
Арга зүй: Мэдлэг бүтээх арга, үзүүлэн таниулах арга.
Хичээл төлөвлөлт:
·         Сэдэл төрүүлэх, сэргээн санах – 2мин
·         Асуудал дэвшүүлэх – 5мин
·         Асуудал шийдвэрлэх – 5мин
·         Баататгах – 20мин
·         Дүгнэх – 2мин
·         Гэрийн даалгавар – 1мин






Хичээлийн явц:
Үйл ажиллагаа
Хугацаа
(80мин)
Хүрэх үр дүн
1
Гэрийн даалгавар: Зураг болон бичвэрт эффект яагаад
хийдэг вэ? Зураг 2.5.1-ийг харуулан үр дүнг ярилцана.
Эффект хийдэг ямар программууд байдаг вэ?
хичээлийн зорилгыг гаргаж ирнэ.
5
Зураг болон бичвэрт эффект
хийх, түүний ач холбогдлыг
хэрхэн ойлгосон талаарх өмнөх
мэдлэгээ бататгана.
2
Дасгал 1. Бичвэрт эффект хийцгээе.
20
Бичвэрийг эффекттэй болгож
сурна.
3
Сурагчийн бүтээлүүдээс сонгож, зургийг самбарт
харуулж, тайлбарлуулна. Эндээс бусад сурагчид
ойлгоогүй зүйлээ ойлгож авна. Даалгаврыг аль болох
сурагчдыг өөрсдөөр нь хийлгэж, тайлбарлуулах,
дүгнүүлэх хамтран суралцах үйл ажиллагааны зарчмыг
баримталж ажиллана.
10
Асуудлаа шийдвэрлэх арга
замаа олно.
4
Хэрэглэхүй 3. Дүрсэд эффект хийнэ (Сурах бичиг, Хүснэгт 2.5.1).
20
Плагин ашиглан эффект хийнэ.
5
Дасгал 3. Бичвэрт эффект хийнэ.
20
Бичвэрийг эффекттэй болгож
сурна.
6
Дүгнэлт: Зургийн хэмжээ, зураг засварлана.
5
Плагин ашиглан эффект хийнэ.












Үнэлгээний ажлын хуудас








No comments:

Post a Comment